ال-کارنیتین

ال-کارنیتین یک ترکیب مشتق شده از اسید آمینه لیزین و متیونین است که تقریبا در همه سلولهای بدن یافت میگردد. کارنیتین یک اصطلاح گسترده است که چند ترکیب مختلف را شامل میشود. رایج ترین شکل کارنیتین، ال-کارنیتین است که در بدن و بسیاری از مکمل ها وجود دارد. اشکال دیگر کارنیتین عبارتند از:
استیل ال-کارنیتین: این شکل که گاهی به نام ALCAR نیز شناخته می شود، در متابولیسم نیز نقش دارد. دارای خواص محافظت کننده عصبی بوده که ممکن است به محافظت از سیستم عصبی کمک کند.
دی کارنیتین: این نوع ایزومر نوری (تصویر آینه ای) ال-کارنیتین است که برای بدن سمی است، زیرا ممکن است جذب سایر اشکال کارنیتین را مهار کند.
ال-کارنیتین ال تارتارات: ورزشکاران ممکن است از این نوع کارنیتین در قالب مکملهای ورزشی استفاده کنند. برخی منابع معتبر نشان میدهند که ممکن است برای به حداقل رساندن درد عضلانی و کمک به بهبودی مفید باشد.
پروپیونیل-ال کارنیتین: این شکل از کارنیتین برای مشکلات گردش خون نظیر بیماری عروق محیطی و فشارخون بالا مناسب است. این شکل میتواند تولید نیتریک اکساید را تقویت کرده و جریان خون را بهبود بخشد.
محققان ترجیح میدهند از استیل کارنیتین استفاده کنند؛ زیرا نسبت به ال-کارنیتین بهتر جذب شده و با کفایت بیشتری از سد خونی-مغزی عبور کرده و به بافت های مغز میرسد.
ال-کارنیتین نقش مهمی در تولید انرژی دارد. در واقع، ال-کارنیتین اسیدهای چرب بلند زنجیر را به میتوکندری انتقال داده، اکسید شده و برای تولید انرژی مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین، ال-کارنیتین ترکیبات سمی تشکیل شده از ارگانل هایسلول را برای جلوگیری از تجمع آنها انتقال میدهد. ال- کارنیتین در بافتهایی نظیر عضلات اسکلتی و عضله قلب وجود داشته که از اسیدهای چرب به عنوان سوخت استفاده مینمایند.
بزرگسالان و کودکان سالم به مصرف کارنیتین از طریق غذا یا مکمل نیاز ندارند؛ از آنجائیکه کلیه و کبد ال-کارنیتین به مقادیر کافی از اسید آمینه لیزین و متیونین برای تامین نیاز روزانه تولید میکند.

منابع ال-کارنیتین:

علاوه بر اینکه ال-کارنیتین در بدن تولید می‌شود، دریافت این ماده از برخی مواد غذایی نیز امکان پذیر بوده و به صورت طبیعی در پروتئینهای حیوانی یافت میشود. منابع حیوانی مانند گوشت، ماهی، ماکیان و شیر مهم‌ترین منابع غنی از این ماده هستند.
113 گرم استیک گوساله پخته: 162-56 میلیگرم
113 گرم گوشت گاو پخته: 99-87 میلیگرم
یک فنجان شیر کامل: 8 میلیگرم
113 گرم ماهی کد پخته: 4-7 میلیگرم
113 گرم سینه مرغ پخته: 5-3 میلیگرم
نصف فنجان بستنی: 3 میلیگرم
56 گرم پنیر چدار: 2 میلیگرم
2 اسلایس نان گندم کامل: 0.2 میلیگرم
نصف فنجان مارچوبه پخته : 0.1 میلیگرم

کمبود ال-کارنیتین:

دو نوع کمبود ال-کارنیتین وجود دارد:

کمبود اولیه که یک اختلال ژنتیکی در سیستم انتقال کارنیتین است که معمولا در همان 5 سال اول زندگی به صورت کاردیومیوپاتی، ضعف عضلات اسکلتی و هیپوگلیسمی خود را نشان میدهد.
کمبود ثانویه ناشی از اختلالات خاص مانند نارسایی مزمن کلیه یا استفاده از آنتی بیوتیک خاص است که میتواند جذب کارنیتین را کاهش و یا دفع آن را افزایش دهد.

موارد استفاده از ال-کارنیتین:

-عملکرد ورزشی:

برخی ورزشکاران از ال-کارنیتین برای بهبود عملکرد ورزشی استفاده میکنند. مکمل ال-کارنیتین میتواند کارایی ورزش یا عملکرد فیزیکی را در نمونه های سالم در دوز 6-2 گرم در روز در طی یک دوره 28-1 روزه بهبود بخشد. افزایش سطح ال-کارنیتین باعث افزایش بهبود عملکرد، پاکسازی ماهیچه‌ها از لاکتات و افزایش واکنش هورمون‌های آنابولیک میشود.

-کمک به سوزاندن چربی:

از آنجائیکه ال-کارنیتین با انتقال اسیدهای چرب و بعضی مواد سمی درون سلولی به درون میتوکندری در آزاد سازی انرژی نقش دارد، پس شکی نیست که ال-کارنیتین به سوزاندن چربی ها کمک می‌کند. اکثر تحقیقات معتبر نشان داده‌اند که مصرف مکمل ال–کارنیتین تاثیر چندانی بر سوزاندن چربی‌ها در افراد معمولی به صورت مجزا ندارد و برای رسیدن به نتایج دلخواه و کاهش وزن، مصرف این ماده باید با یک رژیم مناسب و ورزش مستمر روزانه همراه گردد. در حقیقت، این ماده زمانی می‌تواند به عنوان مکمل کاهش وزن عمل نماید که فرد کمبود آن را داشته باشد و یا تمرینات سنگین ورزشی انجام دهد.

-کمک به بدنسازی و تقویت عضلات:

ال-کارنیتین اثر خوبی در بازسازی و ترمیم عضلات دارد. افرادی که تمرینات بدنسازی انجام می‌دهند و یا برای کاهش وزن تمرینات سنگین ورزشی انجام می‌دهند، افرادی که به دلیل بیماری دچار آسیب عضلانی و یا تحلیل عضلات شدهاند و افراد مسن که هم تحلیل عضلانی دارند و هم به علت رژیمهای خاص ال-کارنیتین کافی دریافت نمیکنند، مصرف ال-کارنیتین بسیار مفید است. در واقع، مصرف ال-کارنیتین در ورزشکاران و کسانی که تمرینات سنگین ورزشی و بدنسازی انجام می‌دهند آسیب های وارده به عضلات را محدود می‌سازد. مصرف قرص ال-کارنیتین در ورزشهای استقامتی نظیر دو استقامت و ماراتن، شنا، دوچرخه سواری و کوهنوردی باعث افزایش استقامت ورزشکاران می‌گردد.

-بهبود عملکرد مغزی:

غلظت کارنیتین در بافتها با افزایش سن کاهش یافته و بنابراین استحکام غشای میتوکندری را کاهش میدهد. سلول‌های مغزی معمولا در حالت طبیعی تنها از گلوکز برای تامین انرژی خود استفاده مینمایند. استیل ال-کارنیتین با قابلیت عبور از سد خونی-مغزی محافظ مغز و ورود به سلولهای مغزی می‌تواند به این سلول‌ها کمک نماید تا علاوه بر گلوکز، اسیدهای چرب را نیز بسوزانند. نتیجه این موضوع، افزایش انرژی در دسترس برای سلول‌های مغزی، رفع خستگی، تغییرات مثبت خلق، کاهش استرس و بهبود عملکرد مغز ، کاهش تحلیل و زوال عقل در افراد بزرگسال با نقص عملکرد شناختی خفیف و بیماری آلزایمر خواهد بود. در این مطالعات، میزان ال-کارنیتین مصرفی 1.5-3 گرم در روز برای دوره 3 تا 12 ماه بود.
اگرچه استیل ال-کارنیتین به طور طبیعی نیز در بدن تولید میگردد، ولی میزان آن در حدی نیست که تاثیر شایانی بر عملکرد مغزی بگذارد. از این رو محققان باور دارند که مصرف استیل ال-کارنیتین به عنوان مکمل می‌تواند تاثیرات مهم‌تری نسبت به مصرف ال-کارنیتین به خصوص برای بهبود عملکرد مغز داشته باشد.

-بیماری قلبی-عروقی و عروق محیطی:

چندین مطالعه اثر بخشی ال-کارنیتین را در درمان ایسکمی قلبی (محدود شدن جریان خون به قلب) و بیماری عروق محیطی نشان داده است. در کوتاه مدت، ال-کارنیتین وقتی به صورت خوراکی و یا از طریق تزریق دریافت میگردد اثر آنتی ایسکمیک دارد. همچنین، ال-کارنیتین نتایج مثبتی را در بیماران دچار درد قلبی ناشی از فعالیت که به آنژین قفسه صدری معروف است نشان داده و باعث افزایش استقامت آن‌ها در تمرینات ورزشی گردیده است.

-سرطان:

خستگی ناشی از شیمی درمانی، درمان رادیوتراپی و نیز وضعیت تغذیه ضعیف در بیماران سرطانی بسیار شایع است و آنها ممکن است همچنین کمبود ال-کارنیتین داشته باشند.

-بیماری دیابت نوع 2:

مقاومت انسولین که نقش مهمی در پیشرفت دیابت نوع 2 دارد، ممکن است با نقص در اکسیداسیون اسید چرب در ماهیچه مرتبط باشد. افزایش ذخایر چربی در بافت عضلانی مارکری از مقاومت انسولین است.
تحقیقات اولیه نشان میدهد که مکمل یاری با ال-کارنیتین به صورت داخل وریدی حساسیت انسولین را در افراد دیابتی با کاهش میزان چربی در عضله بهبود میبخشد و ممکن است میزان گلوکز را در خون با افزایش اکسیداسیون در سلولها کاهش دهد.

HIV و AIDS:

ویروس HIV موجب کاهش لنفوسیت ها و سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز میگردد. در افراد مبتلا به HIV اغلب تجمع چربی در برخی نواحی بدن و از دست دهی چربی در نواحی دیگر اتفاق افتاده و میزان بالای چربی خون (هایپرلیپیدمیا) و مقاومت انسولین که منجر به سندرم لیپودیستروفی می گردد بیشتر است. مطالعات نشان داده است که ال-کارنیتین به صورت داخل وریدی یا خوراکی ( در دوز 2-6 گرم برای هفته ها یا ماهها) در بیماران مبتلا به HIV ممکن است مرگ لنفوسیتها را آهسته کرده، نوروپاتی را کاهش داده و بر میزان لیپیدهای خون اثر میگذارد.

ESRD و همودیالیز:

هموستاز کارنیتین در میان افراد دچار بیماری های کلیوی ناشی از کاهش سنتز و یا افزایش حذف ترکیبات توسط کلیه و نیز کاهش دریافت غذا به دلیل اشتهای ضعیف و مصرف کمتر غذاهای حیوانی دچار نقص میشود.
بسیاری از افراد دچار ESRD و همودیالیز دچار کمبود ال-کارنیتین هستند. میزان کارنیتین در خون و ذخایر عضلانی این بیماران پایین بوده که در ایجاد آنمی، ضعف عضلانی، تغییر میزان چربی خون و اختلال قلب مشارکت دارد.

-ناباروری مردان:

مقدار کارنیتین موجود در مایع منی به طور مستقیم با تعداد اسپرم و حرکت اسپرم ارتباط دارد که نشاندهنده این است که این ماده در درمان ناباروری مردان با ارزش است. چندین مطالعه نشان داده است که مکمل ال-کارنیتین با دوز 2-3 گرم در روز به مدت 3 تا 4 ماه کیفیت اسپرم را بهبود میبخشد. این اثرات مفید ممکن است با افزایش اکسیداسیون اسید چرب میتوکندری (فراهم کردن انرژی بیشتر برای اسپرم) و کاهش مرگ سلولی مرتبط باشد.
اکثر تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف قرص ال-کارنیتین یا سایر انواع مکمل آن موجب افزایش تعداد اسپرم‌ها و میزان حرکت آن‌ها در مردانی می‌شود که دچار کمبود تعداد اسپرم و یا ضعف حرکت آن‌ها بوده و به همین دلیل به عقیم بودن نسبی دچار هستند.

دوز و نحوه مصرف ال-کارنیتین:

میزان استاندارد مجاز روزانه برای ال-کارنیتین، ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلیگرم است. این میزان دارای تاثیر کافی و حداقل عوارض جانبی است. البته، استیل الکارنیتین می‌تواند تا ۲۵۰۰ میلیگرم در روز هم استفاده گردد. تا زمانیکه میزان مورد نیاز ال-کارنیتین از رژیم غذایی روزانه دریافت گردد، نیازی به مصرف مکمل آن نیست. از آنجائیکه ال-کارنیتین می‌تواند به سرعت جذب شود، (بویژه ال-کارنیتین مایع) بهترین زمان برای مصرف آن صبح یا قبل از تمرین است.

عوارض ال-کارنیتین:

مصرف ال-کارنیتین در کوتاه مدت عوارضی نداشته اما در دراز مدت می‌تواند حالت تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، سوزش قلب، اسهال، تشنج، بوی بد عرق و نفس را در پی داشته باشد.
سعی کنید D-carnitine و DL-carnitine مصرف نکنید. زیرا این دو نوع کارنیتین ممکن است در عملکرد ال-کارنیتین تداخل ایجاد کرده و شرایطی مشابه کمبود ال-کارنیتین را به وجود آورند. علاوه بر این، ممکن است ال-کارنیتین در عملکرد داروهای هورمون تیروئید و دارو ضد انعقاد وارفارین تداخل ایجاد نماید.

مسمومیت ال-کارنیتین:

در دوزهای تقریبا 3 گرم در روز مکمل ال-کارنیتین میتواند موجب تهوع، استفراغ، کرامپ شکمی و بوی بد ماهی شود.
اثرات جانبی نادر شامل ضعف عضلانی در بیماران اورمیک و تشنج در بیماران دارای سابقه تشنج.